Odrzucenie spadku

Instytucja odrzucenia spadku często mylona jest ze zrzeczeniem się dziedziczenia. Tymczasem są to dwie zupełnie różne instytucje. Odrzucić spadek możemy po śmierci spadkodawcy, natomiast zrzeczenie się dziedziczenia to umowa zawarta pomiędzy spadkobiercą ustawowym a przyszłym spadkodawcą, w której spadkobierca zrzeka się dziedziczenia po przyszłym spadkodawcy z ustawy, a spadkodawca wyraża na to zgodę. Umowa taka zawierana jest za życia przyszłego spadkodawcy i powinna być zawarta w formie aktu notarialnego (art. 1048 Kodeksu cywilnego). Natomiast po śmierci spadkodawcy, jeżeli nie chcemy po nim dziedziczyć, wówczas powinniśmy złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku. Śmierć osoby fizycznej skutkuje tym, że jej prawa i obowiązki majątkowe przechodzą na następców prawnych. Spadkobiercy mogą zostać wskazani w testamencie (własnoręcznym bądź sporządzonym w formie aktu notarialnego). W przypadku jego braku krąg spadkobierców ustawowych wskazuje ustawa Kodeks Cywilny. Prawo polskie przewiduje pierwszeństwo dziedziczenia testamentowego przed ustawowym. Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, czyli śmiercią spadkodawcy. Odrzucenie spadku powoduje brak dziedziczenia po zmarłym. Spadkobierca nie jest zobowiązany do nabycia spadku. Może zdecydować, czy chce dziedziczyć po zmarłym. W oznaczonym przez ustawę terminie, spadek można przyjąć bądź odrzucić.

Spadkobierca ma do wyboru trzy możliwości:

- przyjęcie spadku wprost – spadkobierca nabywa spadek definitywnie, za długi zmarłego odpowiada już bez ograniczeń, czyli zarówno z majątku spadkowego jak i ze swojego majątku osobistego;

- przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza – spadkobierca definitywnie nabywa spadek, ale za długi zmarłego odpowiada tylko do wysokości aktywów spadku;

odrzucenie spadku

Należy pamiętać, że z chwilą przyjęcia spadku, powstaje obowiązek podatkowy z tytułu podatku od spadków i darowizn, ale tylko po uprzednim sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia (zgłoszenie na formularzu SD-Z2).

Procedura odrzucenia spadku

Odrzucenie spadku u notariusza to formalna czynność, która pozwala spadkobiercy zrezygnować z przysługujących mu praw do majątku zmarłego. Z tej procedury mogą skorzystać osoby, które nie chcą przyjąć spadku z różnych powodów, na przykład z powodu długów pozostawionych przez zmarłego. Ważne jest, aby decyzję o odrzuceniu spadku podjąć w ciągu sześciu miesięcy od momentu, gdy dowiedzieliśmy się o śmierci spadkodawcy albo tytule swojego powołania do dziedziczenia.

Aby dokonać odrzucenia spadku u notariusza, konieczne jest dostarczenie do kancelarii notarialnej odpowiednich dokumentów. Przed notariuszem należy złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku osobiście lub przez pełnomocnika. Należy przynieść odpis skrócony aktu zgonu zmarłego oraz dokumenty potwierdzające Państwa tożsamość. Notariusz może pomóc w przygotowaniu niezbędnych dokumentów oraz zapewnić, że cała procedura przebiegnie sprawnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Odrzucenie spadku u notariusza – cena

odrzucenie spadku – od 200 zł netto + 23% VAT.

Cena odrzucenia spadku u notariusza może różnić się w zależności od indywidualnych okoliczności sprawy, takich jak liczba spadkobierców czy złożoność dokumentacji. Dodatkowo warto uwzględnić ewentualne koszty związane z uzyskaniem wypisów dokumentów, które są wymagane do przeprowadzenia procedury.

Odrzucenie w imieniu małoletnich:

W dniu 15 listopada 2023 roku weszła w życie nowelizacja przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz Kodeksu cywilnego, która umożliwia rodzicom złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka bez uzyskiwania zgody sądu rodzinnego.

Zgodnie z §3¹ Kodeksu postępowania cywilnego rodzic, składając w imieniu dziecka oświadczenie o odrzuceniu spadku, oświadcza o:

przysługiwaniu mu władzy rodzicielskiej i jej zakresie,
wyrażeniu przez drugiego z rodziców zgody na odrzucenie spadku, chyba że oświadczenie to jest składane wspólnie,
uprzednim odrzuceniu spadku przez któregokolwiek z rodziców,
odrzuceniu spadku przez innych zstępnych rodziców tego dziecka

– chyba że przed złożeniem oświadczenia zostało wydane zezwolenie sądu na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka w postaci odrzucenia spadku. Powyższe oświadczenia rodzice składają pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

A zatem, aby móc odrzucić spadek w imieniu małoletniego bez zgody sądu, przedstawiciel ustawowy musi spełniać następujące warunki:

rodzicom musi przysługiwać władza rodzicielska – nie mogą być jej pozbawieni;
na odrzucenie spadku w imieniu dziecka zgodę muszą wyrazić oboje rodzice – jeżeli jeden z rodziców się sprzeciwia, albo z jakiś powodów nie chce lub nie może wyrazić zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego, wówczas drugi rodzic nie będzie mógł skorzystać z tej procedury i będzie musiał uzyskać zgodę sądu na odrzucenie spadku w imieniu dziecka;
tytuł powołania do dziedziczenia dziecka musi wynikać z faktu, że wcześniej po tym samym spadkodawcy spadek odrzucił rodzic we własnym imieniu (po uprzednim odrzuceniu spadku przez któregokolwiek z rodziców), czyli np. matka odrzuca spadek po swojej matce (babce dziecka), a następnie dziecko odrzuca spadek po babce, bo doszło do dziedziczenia w wyniku odrzucenia spadku przez jego matkę (córkę babki), jeżeli natomiast dziecko ma swój własny tytuł do dziedziczenia, wówczas przedstawiciel ustawowy będzie mógł odrzucić spadek dopiero po uzyskaniu zgody sądu – tak będzie np. gdy umrze ojciec dziecka i jednocześnie mąż matki tego dziecka tutaj dziecko dziedziczy od razu dlatego, że jest zstępnym zmarłego, a nie dlatego, że żona zmarłego odrzuciła spadek po nim;
odrzuceniu spadku przez innych zstępnych rodziców tego dziecka – chodzi o to, że inni zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki) tego rodzica, który był spadkobiercą zmarłego i w wyniku którego odrzucenia spadku do dziedziczenia doszła osoba małoletnia, również odrzucili spadek – oznacza to, że jeżeli matka odrzuca spadek po swojej matce (babce dziecka) i ma ona dwoje dzieci, to oboje te dzieci muszą odrzucić spadek – jeżeli oboje dzieci to osoby niepełnoletnie to oczywiście w jednym oświadczeniu przedstawiciel ustawowy będzie mógł odrzucić spadek w imieniu tych dzieci, natomiast jeżeli jedno z tych dzieci jest pełnoletnie, to najpierw będzie musiało odrzucić spadek dziecko pełnoletnie, aby matka mogła odrzucić spadek w imieniu dziecka niepełnoletniego.

Oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego rodzice po zachowaniu powyższych warunków mogą złożyć u notariusza lub w sądzie.

W ofercie Notariusz Anna Poswa Wrocław znajdują się: